เหรียญ altcoin ควรแตะไหม? ถือเท่าไรถึงจะไม่เจ็บหนัก
แรงดึงดูดของ altcoin เข้าใจได้ไม่ยาก เรื่องของบางตัวที่ขึ้นหลายเท่าในเดือนเดียวใครจะไม่ตาร้อน แต่ตัวที่ไปจบที่ศูนย์ก็มีให้เห็นไม่น้อย บทความนี้ไม่ได้จะห้ามคุณไม่ให้แตะ แค่ช่วยคุณคิดให้ชัดเรื่องเดียวว่า ถ้าจะแตะ ควรใช้เงินเท่าไรและวางไว้ตรงไหน
ตอนตลาดร้อน ในกลุ่มแชตมีคนอวดทุกวันว่าเหรียญเล็กตัวนั้นขึ้นมากี่เท่า หลายคนก็อดใจไม่ไหว เอาเงินก้อนหนึ่งเข้าไป เคยได้ ก็เคยเสีย และอาจเจอตัวที่หลังจากนั้นเกือบจะจบที่ศูนย์ สิ่งที่ควรเรียนรู้ไม่ใช่วิธีได้กำไรเพิ่มอีกนิด แต่คือการวาง altcoin ไว้ในที่ที่มันควรอยู่ คือมุมหนึ่งที่ต่อให้เสียหมดก็ไม่เป็นไร
ฉะนั้นบทความนี้ผมจะไม่ยืนบนหอคอยศีลธรรมแล้วบอกคุณว่า "อย่าแตะ" คำห้ามแบบนั้นมักไม่ได้ผล คนที่อยากเข้าก็มักห้ามตัวเองไม่อยู่ ผมแค่อยากกางบัญชีให้คุณดูชัด ๆ ว่า ถ้าจะแตะ ต้องแตะยังไงถึงจะไม่เจ็บถึงกระดูก
อะไรนับเป็น "altcoin"
พูดง่าย ๆ คือ นอกจากไม่กี่ตัวที่มูลค่าตลาดใหญ่ที่สุดและฉันทามติแข็งที่สุดอย่างบิตคอยน์กับอีเธอเรียมแล้ว เหรียญที่เหลืออีกหลายพันตัวก็โยนเข้ากระเป๋าที่ชื่อ "altcoin" ได้แทบทั้งหมด ในนั้นมีทั้งโปรเจกต์ที่มีประโยชน์จริง มีทีมลงมือทำจริง และก็มีจำนวนมากที่อาศัยแค่ปั่นกระแสตามคอนเซปต์ หรือกระทั่งเป็นการหลอกลวงมาตั้งแต่ต้น
ปัญหาอยู่ที่ว่า สำหรับมือใหม่แล้ว การแยกสองพวกนี้ออกจากกันยากมาก ไวต์เปเปอร์ของทุกโปรเจกต์เขียนได้สวยหรูเลิศเลอ คอมมูนิตี้ก็คึกคักไปหมด คุณแทบไม่มีทางมองออกก่อนซื้อว่าตัวไหนทำงานจริง ตัวไหนมาเก็บเกี่ยวคุณ การ "มองไม่ออก" ตรงนี้แหละคือแหล่งความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของ altcoin
ผันผวนสูง บวกอัตราจบที่ศูนย์สูง คือพื้นเพของมัน
altcoin มีคุณสมบัติสองอย่างที่เลี่ยงไม่พ้น คุณต้องเข้าใจให้ชัดก่อนซื้อ
หนึ่ง มันเหวี่ยงแรงกว่าเหรียญใหญ่ ลำพังบิตคอยน์ในตลาดหมีลึกที่ราคาดิ่งราว 77% ก็น่ากลัวพออยู่แล้ว มันทำจุดสูงราว 69,000 ดอลลาร์ในเดือนพฤศจิกายน 2021 แล้วร่วงลงมาเหลือราว 15,500 ดอลลาร์ในเดือนพฤศจิกายน 2022 (อ้างอิงบันทึกราคาสาธารณะ) ขณะที่ในช่วงเดียวกัน altcoin จำนวนมากร่วงหนักกว่านั้นไกล การร่วงเกินเก้าสิบเปอร์เซ็นต์เป็นเรื่องดาษดื่น ตอนขึ้นมันขึ้นเร็วกว่าใคร ตอนลงก็ลงเหมือนกัน
สอง การจบที่ศูนย์เป็นบทจบที่มีอยู่จริง เหรียญใหญ่เองก็ร่วงหนักได้ และไม่มีใครรับประกันได้ว่าจะกลับมาเมื่อไร หรือจะกลับมาไหม ตัวเลข 77% ข้างบนคือตัวอย่าง แต่ altcoin มีบทจบเพิ่มอีกแบบ คือโปรเจกต์หนึ่งอาจสูญค่าไปเลย เพราะทีมหนีหาย เทคโนโลยีทำไม่ออก เรื่องเล่าพังทลายสิ้นเชิง ราคาก็ดิ่งลงครึ่งหนึ่งแล้วลงต่อจนถึงศูนย์ ไม่เหลือปริมาณซื้อขายอีก นี่ไม่ใช่เหตุการณ์ความน่าจะเป็นต่ำ ในประวัติศาสตร์คริปโตมีโปรเจกต์ที่ล้มไปนับไม่ถ้วน ทั้งสองแบบทำให้คุณติดลบได้เป็นปี ๆ แต่ altcoin มีอีกทางที่ทำให้ต้นทุนหายหมด
เพราะมีความเสี่ยงจบที่ศูนย์นี่เอง เงินที่เอาไปซื้อ altcoin จึงต้องเป็นเงินที่คุณรับได้ว่า "หายหมด" ซึ่งก็คือเรื่องเดียวกับ "ลงเฉพาะเงินเย็น" ที่ผมย้ำมาตลอด เงินเย็นนิยามยังไงกันแน่ ผมเขียนแยกไว้ใน "ลงเฉพาะเงินเย็น" หมายความว่าอย่างไรกันแน่
ถ้าจะแตะจริง ก็ทำให้เป็น "ดาวเทียม" ก้อนเล็ก
วิธีของผมตอนนี้คือ จินตนาการพอร์ตคริปโตทั้งก้อนเป็นโครงสร้าง "แกนหลัก + ดาวเทียม"
แกนหลัก คือส่วนที่ผมตั้งใจถือยาว ความผันผวนต่ำกว่าหน่อย มักเป็นเหรียญใหญ่ ซึ่งก็ยังร่วงหนักได้ ส่วน ดาวเทียม คือก้อนเล็ก ๆ ที่ผมใช้ไล่ความยืดหยุ่นสูง แต่รู้เต็มอกว่าอาจเสียหมด และ altcoin ก็ควรวางตรงนี้
ข้อดีของโครงสร้างนี้คือ มันขีดวงให้ altcoin ตั้งแต่ต้น คุณจะเสี่ยง จะลอง จะแบกความเสี่ยงสูงในวงนั้นก็ได้ ส่วนเพดานสัดส่วนช่วยคุมว่าเงินโดนเสี่ยงแค่ไหน ดาวเทียมดวงไหนระเบิด ความเสียหายก็จำกัดอยู่แค่ก้อนเล็กนั้น แกนหลักเองก็ยังร่วงได้และมีความเสี่ยงด้านแพลตฟอร์ม เพียงแต่ไม่ต้องแบกความเสี่ยงโปรเจกต์จบที่ศูนย์เพิ่มอีกชั้น "แกนหลักกับดาวเทียม" แบ่งกันยังไง ผมเขียนไว้เต็มบทความหนึ่ง: แกนหลักกับดาวเทียม: ควรวางเงินอย่างไร ตรงนี้ผมขอย้ำแค่ข้อเดียว altcoin เป็นดาวเทียมเสมอ ไม่เคยเป็นแกนหลัก
ถือเท่าไร? เส้นแข็ง ๆ หนึ่งเส้น
สัดส่วนที่แน่นอนไม่มีคำตอบมาตรฐาน แต่ผมให้เส้นตัดสินที่แข็งมากเส้นหนึ่ง:
เอา altcoin ของคุณทั้งหมดมารวมกัน สมมติพรุ่งนี้จบที่ศูนย์ทั้งหมด คุณจะเจ็บหนักไหม?
ถ้าคำตอบคือ "เจ็บ" แสดงว่าซื้อมากไป ความหมายของเส้นนี้คือ altcoin ทั้งก้อนเป็นได้แค่ก้อนเล็ก ๆ ในพอร์ตคริปโตของคุณ หลายคนคุมส่วนดาวเทียมทั้งก้อนไว้ไม่เกินสองสามสิบเปอร์เซ็นต์ของพอร์ตคริปโต และ altcoin แต่ละตัวยิ่งต้องเล็กกว่า คุณต้องสมมติว่าในนั้นตัวใดก็จบที่ศูนย์ได้ ฉะนั้นอย่าให้ตัวใดตัวหนึ่งจบที่ศูนย์แล้วทำคุณล้มทั้งยืน
กฎโง่ ๆ ของผมเองคือ ขนาดพอร์ตของ altcoin แต่ละตัวต้องเล็กพอที่ต่อให้มันดิ่งลงถึงศูนย์ ผมมองบัญชีก็แค่ขมวดคิ้ว ไม่ถึงกับนอนไม่หลับ ไม่ถึงกับคิดไปกู้เงินมาเอาคืน พอ altcoin ตัวไหนโตจนมีผลต่ออารมณ์ผมเมื่อไร ผมก็รู้ว่าถึงเวลาต้องลดแล้ว นอนหลับได้หรือไม่ เป็นไม้บรรทัดที่แม่นยำกว่าเปอร์เซ็นต์ใด ๆ
อยากแปลง "เสียได้แค่ไหน" เป็นเพดาน altcoin ที่เป็นรูปธรรม ลองใช้ เครื่องคำนวณพอร์ต คำนวณการขาดทุนรวมที่คุณรับได้ก่อน แล้วค่อยเฉือนส่วนหนึ่งลงไปให้ดาวเทียม
อย่าทำให้ altcoin เป็นแกนหลัก
ความผิดพลาดที่มือใหม่ทำบ่อยที่สุดอย่างหนึ่ง คือถูกเรื่องเล่าการพุ่งทะยานของ altcoin บางตัวทำให้หัวร้อน แล้วไม่รู้ตัวก็ทำให้มันกลายเป็นก้อนใหญ่ที่สุดในพอร์ต นี่อันตรายมาก เท่ากับคุณเอาชะตาของพอร์ตทั้งก้อนไปวางเดิมพันบนสิ่งที่มีโอกาสจบที่ศูนย์มากที่สุด
มีโครงสร้างแบบหนึ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษ คือแกนหลักยังไม่ทันสร้าง แต่ดันเอาเงินก้อนใหญ่ไปเดิมพันบน altcoin สามห้าตัว ตอนได้ก็ลอย ตอนเสียก็คืนเงินทั้งต้นทั้งดอก โครงสร้างแบบนี้แก่นแท้ก็ไม่ต่างจากการพนัน แค่เปลี่ยนคำเรียกเป็น "การลงทุน"
ฉะนั้นไม่ว่าเรื่องเล่าของ altcoin จะกินใจแค่ไหน ผมก็เตือนตัวเองหนึ่งประโยค มันมีไว้แต่งหน้าเค้ก ไม่ได้มีไว้ถ่วงท้องเรือ งานถ่วงท้องเรือเป็นหน้าที่ของแกนหลัก altcoin ขึ้นก็เป็นเซอร์ไพรส์ จบที่ศูนย์ก็อยู่ในความคาดหมาย ใจแบบนี้คุณถึงจะถือได้นิ่ง วันไหนพบว่า altcoin ในพอร์ตโตขึ้นเรื่อย ๆ ก็ถึงเวลาตัดมันกลับลงไปตำแหน่งดาวเทียมตามแผน ซึ่งก็เป็นหนึ่งในสิ่งที่การปรับสมดุลต้องทำ ผมเล่าไว้ใน ควรปรับสมดุลพอร์ตไหม ทำอย่างไร
สรุป
ปิดท้าย: altcoin ไม่ใช่ของต้องห้าม แต่ความผันผวนสูงและความเสี่ยงจบที่ศูนย์ของมันกำหนดว่า มันคู่ควรแค่เป็นพอร์ตดาวเทียมก้อนเล็กเท่านั้น ใช้เงินที่เสียได้ ตั้งเพดานให้ตาย แต่ละตัวเล็กพอที่จบที่ศูนย์ก็ไม่เจ็บถึงกระดูก และไม่เป็นแกนหลักเด็ดขาด
วางมันให้ถูกที่ คุณก็ไล่ความยืดหยุ่นสูงนั้นได้ โดยไม่บอบช้ำหนักจากการจบที่ศูนย์เพียงครั้งเดียว นี่แหละคือระยะปลอดภัยที่คนธรรมดาควรรักษาไว้กับ altcoin
คำถามที่พบบ่อย
มือใหม่ควรซื้อ altcoin ไหม?
ไม่ได้ห้ามเด็ดขาด แต่ไม่ควรให้มันเป็นพอร์ตหลักอย่างยิ่ง altcoin เหวี่ยงแรงกว่าเหรียญใหญ่ และในอดีตมีโปรเจกต์จำนวนมหาศาลที่สุดท้ายจบที่ศูนย์หรือไม่เคยฟื้นกลับมาอีกเลย ถ้าคุณอยากลองจริง ๆ ให้ใช้เงินก้อนเล็กที่เสียทั้งหมดได้โดยไม่กระทบชีวิต วางไว้ในช่องดาวเทียมของพอร์ต
altcoin ควรกินสัดส่วนเท่าไรของพอร์ตทั้งหมด?
ไม่มีคำตอบมาตรฐาน แต่แนวคิดคือ มันควรเป็นส่วนดาวเทียมของพอร์ตคริปโต ไม่ใช่แกนหลัก หลายคนคุมส่วนดาวเทียมทั้งก้อนไว้ไม่เกินราว 20-30% ของพอร์ตคริปโต และ altcoin แต่ละตัวยิ่งต้องเล็กกว่านั้น เพื่อให้ตัวใดตัวหนึ่งจบที่ศูนย์ก็ไม่ทำให้คุณเจ็บหนัก สัดส่วนที่แน่นอนขึ้นอยู่กับว่าคุณเสียได้แค่ไหน
altcoin จบที่ศูนย์ได้จริงหรือ?
ได้ และไม่ใช่เรื่องหายาก โปรเจกต์หนึ่งอาจสูญค่าทั้งหมดเพราะทีมหนีหาย เทคโนโลยีทำไม่ออก เรื่องเล่าพังทลาย หรือเป็นการหลอกลวงตั้งแต่ต้น เหรียญก็จบที่ศูนย์โดยไม่เหลือปริมาณซื้อขาย เหรียญใหญ่เองก็ร่วงหนักและกลับมาช้าได้ แต่การที่โปรเจกต์จบที่ศูนย์ไปเลยคือความเสี่ยงอีกชั้นที่ altcoin มีเพิ่ม ฉะนั้นให้ซื้อ altcoin ด้วยเงินที่คุณตัดทิ้งได้ทั้งก้อนเท่านั้น